ABD İran Gerilimi Küresel Piyasaları Sarstı: Gözler İstihdam Verilerinde
ABD ile İran arasındaki gerilim son işlem gününde yeniden tırmandı. Bu durum, küresel piyasalarda oynaklığı artırırken, yatırımcılar ABD istihdam verilerine odaklandı.
Haftanın son işlem gününde ABD ile İran arasında tırmanan jeopolitik gerilim, küresel piyasalarda iyimser havayı sona erdirdi. Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan patlamalar ve ABD ordusunun İran’ın Keşm Limanı ile Bender Abbas’a hava saldırıları düzenlediği iddiaları tansiyonu yükseltti. Bu gelişmeler, enerji arzı endişeleriyle Brent petrol fiyatlarını etkilerken, yatırımcılar bugün açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisine odaklandı.
ABD ordusunun İran’a ait bir petrol tankerini hedef aldığı öne sürülürken, İran deniz kuvvetlerinin de Hürmüz Boğazı’nda üç ABD savaş gemisine saldırdığı belirtildi. Taraflardan gelen barış umutları, sahadaki bu gelişmelerle çelişki oluşturdu.
Orta Doğu’da yükselen tansiyon ve artan enerji maliyetleri, küresel ekonomik aktivitenin yavaşlayabileceği korkularını körükledi. Brent petrolün varil fiyatı, iki günlük düşüşün ardından dün yüzde 0,8 artışla 101,3 dolara yükseldi ancak yeni günde yüzde 1,98 değer kaybederek 99,4 dolara geriledi.
Küresel Ekonomide Fed ve Ticaret Gerilimleri Etkili
ABD Merkez Bankası (Fed) politikalarına yönelik ipuçları vermesi beklenen tarım dışı istihdam verisi, piyasaların yönünü belirleyecek kritik bir gösterge olarak öne çıktı. Ülkede iş gücü piyasasında ivmelenmeye işaret eden son veriler, yatırımcıların odağını bu rapor üzerine çekti.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, para politikası karar metnindeki faiz indirimi sinyalinin yanıltıcı olabileceğini belirtti. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise toplantıdaki mutabakatın ifade biçiminden daha önemli olduğunu vurguladı.
Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, Orta Doğu’daki çatışmanın faiz görünümünde belirsizliğe yol açtığını söyledi. Kashkari, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde faiz artışı gerekebileceğini ifade etti. ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı beklentilerin altında kalarak 200 bine çıktı.
ABD’de tarım dışı iş gücü verimliliği yılın ilk çeyreğinde yüzde 0,8 arttı. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ise nisanda yüzde 3,6 ile son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Ticaret cephesinde, ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’ne (AB) ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanıdı. Trump, aksi takdirde AB’ye yönelik gümrük vergilerinin artırılacağını bildirdi.
Avrupa ve Asya Piyasalarında Belirsizlik Hâkim
Orta Doğu’daki gerilimler ve enerji maliyetlerinin yüksek seyri, Avrupa piyasalarında satıcılı bir seyre neden oldu. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enflasyon riskinin yükseldiğini ve bankanın önümüzdeki ay gibi erken bir tarihte faiz oranlarını artırabileceği beklentilerini güçlendirdi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Trump ile görüşmesinin ardından gümrük tarifelerinin azaltılması yönünde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. İngiltere’de ise devam eden seçim sürecinde Reform UK Partisi sandalye kazanırken, İşçi Partisi kayıplar yaşadı. Bu durum, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın liderliğini sorgulanır hale getirebilir.
Asya borsalarında da ABD-İran gerilimiyle negatif bir seyir hakim oldu. Petrol fiyatlarının yüksek kalması bölgede enflasyon risklerinin sürmesine neden olurken, Japonya’da nisan ayı hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51 olarak gerçekleşti.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün yüzde 0,82 değer kazanarak 15.040,25 puanla rekor seviyeden tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,2 artışla 45,3620’den işlem gördü.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, temel önceliklerinin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu vurguladı. Karahan, sıkı para politikasıyla enflasyonda gözlenen bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına izin vermeyeceklerini belirtti.
Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi ve hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise ABD istihdam verilerinin takip edileceğini bildirdi. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puan direnç, 14.900 ve 14.800 seviyeleri ise destek konumunda bulunuyor.
Yorum Yap