ABD ve İran İki Haftalık Ateşkeste Anlaştı Hürmüz Boğazı Açılıyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İran yönetimi, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asim Munir’in arabuluculuğuyla iki haftalık karşılıklı ateşkes ilan etti. Anlaşma, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın tam ve güvenli şekilde açılmasını kabul etmesi şartına bağlı olarak yürürlüğe girdi. Taraflar, Orta Doğu’da uzun vadeli barışı hedefleyen 10 maddelik bir barış planı üzerinde mutabık kaldıklarını duyurdu. Müzakereler 10 Nisan Cuma günü İslamabad’da başlayacak.

Başkan Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, askeri hedeflerine ulaştıklarını ve İran ile uzun vadeli barış konusunda kesin bir anlaşmaya yaklaştıklarını belirtti. Trump, İran’dan gelen 10 maddelik teklifi müzakere edilebilir bir temel olarak değerlendirdi. İki haftalık ateşkes süresinin, anlaşmanın nihai hale getirilip sonuçlandırılmasına imkan sağlayacağını ifade etti.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD’nin ateşkes kararını “teslimiyet” olarak nitelendirdi. Konsey, düşmanın “ezici bir yenilgiye uğradığını” ve ABD’nin İran’ın 10 maddelik teklifini kabul etmek zorunda kaldığını savundu. Bu teklif, saldırmazlık taahhüdü, Hürmüz Boğazı kontrolü, uranyum zenginleştirme kabulü ve yaptırımların kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Ateşkesin Perde Arkası ve Arabulucular

Axios Orta Doğu uzmanı Barak Ravid’in raporlarına göre, Pakistan arabuluculuk çabalarının ön saflarında yer aldı. Ancak perde arkasında Mısır ve Türkiye, Washington ile Tahran arasındaki uçurumları kapatmada kilit rol oynadı. Türkiye, NATO üyesi kimliği ve Tahran ile olan çalışma ilişkisiyle krizin en karanlık anlarında “güvenilir mesaj taşıyıcı” görevi üstlendi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ve ABD’li yetkililerle yürüttüğü yoğun diplomatik trafik, Başkan Trump’ın ikna edilmesinde etkili oldu. İran Dışişleri Bakanı Arakçi de saldırılar durdurulursa savunma operasyonlarını durduracaklarını ve Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin mümkün olacağını bildirdi.

Bölgesel Etkiler ve Tepkiler

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, İsrail’in iki haftalık ateşkes anlaşmasına katılmayı resmen kabul ettiğini duyurdu. İsrailli yetkililer kararın kendilerini şaşırttığını belirtse de ateşkese bağlı kalacaklarını ifade etti. Ateşkesin sadece İran topraklarını değil, Lübnan cephesini de kapsayacağı ve Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmaların 14 gün durdurulacağı açıklandı.

Diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre, Çin yönetimi Tahran’a “ekonomik ve stratejik yıkım” uyarısında bulunarak masaya oturulması konusunda baskı yaptı. Başkan Yardımcısı JD Vance’in de diplomasi kanalını açık tutmak için yoğun çaba sarf ettiği belirtildi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ateşkesten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Beyaz Saray Muhabiri Kellie Meyer’a konuşan ABD’li bir yetkili, 14 günlük ateşkesi Trump’ın stratejik bir zaferi olarak değerlendirdi. Yetkili, ordunun tüm hedeflere ulaştığını ve askeri gücün diplomatik çözümün yolunu açtığını ifade etti. İran Devlet Televizyonu ise Trump’ın İran’ın şartlarını kabul ettiğini duyururken, Tasnim Haber Ajansı gelişmeyi “Trump geri çekildi” şeklinde yorumladı.

CNN’in bilgilerine göre, Pakistan’ın ev sahipliğinde İslamabad’da gerçekleşecek müzakerelerde ABD heyetini Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın damadı Jared Kushner ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff oluşturacak. İsrailli yetkililer, Tahran’ın 10 maddelik teklifinin “müzakere edilebilir” bulunmasından duydukları rahatsızlığı dile getirseler de Tel Aviv yönetiminin şimdilik sessiz kalacağı kaydedildi.

• #ABD