Hürmüz Gerilimi Küresel Piyasalarda Düşüşe Neden Oldu
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve Orta Doğu’daki saldırılar küresel piyasalarda düşüşe neden oldu. ABD ile İran arasındaki tansiyonun artması, petrol fiyatlarını yükseltirken enflasyon endişelerini de tetikledi.
Orta Doğu’da tırmanan tansiyon, küresel pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazı kullanan gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını açıklaması gerilimi artırdı.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini bildirdi. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini belirtti.
Orta Doğu’da Saldırılar ve Etkileri
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda ülkeye ait 2 tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını duyurdu. Saldırıda 1 mürettebat hayatını kaybetti, 8 personel yaralandı.
Hürmüz Boğazı’na ilişkin çelişkili açıklamalar, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açtı. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı da kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin boğazın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı.
Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırıyor. ABD ve İran arasındaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltiyor.
Yapay zeka hisselerindeki aşırı yükseliş endişeleri ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. ABD’de açıklanacak enflasyon verisi de piyasaların odağında bulunuyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtiyor. Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu ve büyük bankaların bilanço açıklamaları yatırımcıların gündeminde yer alacak.
ABD Hazine Bakanlığı haziran ayı bütçe dengesi raporuna göre, federal hükümetin haziranda 120 milyar dolarla beklentilerden az bütçe açığı kaydettiği açıklandı.
ABD’nin İran’a yönelik saldırıları artırmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 85 doların üzerine çıkarak 84,2 dolara yükseldi. Brent petrolün varil fiyatının 85 doları aşması, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.
Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara ilişkin endişeleri artırdığını ve enflasyon endişelerini yeniden canlandırdığını belirtiyor. Bu durumun küresel faiz oranlarına ilişkin belirsizliği de artırdığı ifade ediliyor.
Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,63 seviyesinde seyrediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 101,2 seviyesine inerken, altının onsu yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan işlem görüyor.
Küresel Borsalarda Tepkiler
New York borsasında ABD ile İran arasındaki gerilim ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı etkili oldu. Micron Technology, Sandisk, Advanced Micro Devices (AMD) ve Intel gibi çip üreticilerinin hisseleri değer kaybetti. Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 azalışla kapandı.
Avrupa borsaları ise artan jeopolitik gerilimlere karşın alış ağırlıklı bir seyir izledi. Telekomünikasyon ve enerji şirketlerinin hisselerindeki yükselişler kayıpları telafi etmeye çalıştı. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,01, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,31, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,37 değer kazandı.
Asya piyasalarında ise satış baskısı arttı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde artarken, Güney Kore’de enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizinin artırılması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında kaldı. Bu gelişmelerle Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL ise 47,0320’den işlem görüyor. Analistler, bugün ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmeleri takip edeceklerini belirtiyor.
Yorum Yap