Hürmüz Gerilimi Küresel Piyasaları Sarsıyor Petrol Fiyatları Yükseliyor

Orta Doğu’daki artan gerilim, küresel pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı ise ABD’nin bölgeye müdahalesine izin vermeyeceklerini belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, mutabakatın kriz sürecine girdiğini ifade etti. Bu gelişmeler, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor.

Hürmüz Boğazı’nda Saldırılar ve Çelişkili Açıklamalar

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda ülkeye ait 2 tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını, 1 mürettebatın hayatını kaybettiğini ve 8 personelin yaralandığını duyurdu. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı da kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı.

Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırıyor. ABD ve İran arasındaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltiyor.

Yapay zeka hisselerindeki aşırı yükseliş endişeleri ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. ABD’de açıklanacak enflasyon verisi, piyasaların odağında yer alıyor.

Son bir ayda petrol fiyatlarındaki geri çekilmeye rağmen, ABD’de aylık TÜFE’nin değişim göstermesi beklenmiyor. Bu veri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz beklentilerini şekillendirecek.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti. Fed Başkanı’nın Kongre’deki para politikası raporu sunumu da yakından takip ediliyor.

Bilanço dönemiyle birlikte piyasalardaki oynaklığın yüksek kalması ve şirket sonuçlarına bağlı hisse ayrışmalarının öne çıkması bekleniyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük bankaların bilançoları yatırımcıların gündeminde.

ABD Hazine Bakanlığı, haziran ayında federal hükümetin 120 milyar dolarlık bütçe açığı kaydettiğini açıkladı.

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişelerini artırdı. Brent petrolün varil fiyatı, 12 Haziran’dan bu yana ilk kez 85 doların üzerine çıkarak dünkü kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 84,2 dolara ulaştı.

Brent petrolün 85 doları aşması, Fed’in faiz artırımına gideceği beklentilerini güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara neden olacağına ve enflasyon endişelerini canlandıracağına işaret ediyor.

Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle dün 7 baz puan artarak yüzde 4,63’e çıkan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yatay seyrediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 azalarak 101,2 seviyesine indi. Altının onsu, dün yaşadığı düşüşün ardından alım fırsatı sunarak yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan işlem görüyor.

New York borsası, ABD-İran gerilimi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı nedeniyle negatif seyretti. Yarı iletken hisselerindeki düşüşler piyasaları etkiledi. Micron Technology, Sandisk, Advanced Micro Devices (AMD) ve Intel hisseleri değer kaybetti.

Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsaları, artan jeopolitik gerilimlere rağmen alış ağırlıklı bir seyir izledi. Telekomünikasyon ve enerji hisseleri yükselirken, teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. Avrupa tahvil piyasalarında satış baskısı görülüyor.

İngiltere’nin 2 yıllık tahvil faizi 13 baz puan artarak yüzde 4,34’e çıktı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda İngiltere Merkez Bankasının (BoE) yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Rusya’nın Yamal LNG tesisinden bu yılın ilk yarısında rekor seviyede LNG ithal etti. AB, Rus istihbarat görevlileri, bilgisayar korsanları ve bağlantılı şirketlere yaptırım kararı aldı. AB, hava yolu yolcularının haklarını koruyan düzenlemeyi onayladı.

İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,01, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,31, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,37 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Asya piyasaları, söz konusu gelişmelerin etkisiyle satış baskısı altında kaldı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde yüzde 27 arttı. Güney Kore Merkez Bankası’nın artan enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizini artırması bekleniyor.

Japonya’da mayıs ayı sanayi üretimi beklentilerin altında arttı. Bu gelişmelerle Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi. Güney Kore’de Kospi endeksi 24 Nisan’dan bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL, bankalararası piyasanın açılışında 47,0320’den işlem görüyor.

Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.250 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydettiler.

• #ABD İran
• #Hürmüz Boğazı